Ery komputerów
„Od lamp próżniowych do mikroprocesorów, komputerów osobistych i urządzeń mobilnych — każda epoka zapisała własny rozdział w historii cyfrowej.”
Poznaj przełomy, konstrukcje i idee, które zmieniały sposób, w jaki żyjemy oraz pracujemy.
Pierwsze maszyny
-Mechaniczni poprzednicy-
Era maszyn mechanicznych i elektromechanicznych
(od starożytności do lat 40. XX wieku)
- Technologia: Przyrządy manualne, przekładnie zębate, koła maszynowe, a w końcowej fazie – przekaźniki elektryczne oraz karty dziurkowane.
- Cechy: Brak elektroniki (lamp czy tranzystorów). Obliczenia opierały się na ruchu czysto mechanicznym lub prostych obwodach elektrycznych. Pojawiła się pierwsza idea programowania maszyn za pomocą nośników danych (kart perforowanych).
- Przykłady: Abakus, suwak logarytmiczny, Pascalina, maszyna analityczna Babbage’a, krosno Żakarda, maszyna tabulacyjna Holleritha.
-Komputery analogowe-
Era pierwszych komputerów cyfrowych
(przełom lat 30. i 40. XX wieku)
- Technologia: Teoretyczny model maszyny Turinga (1936), elektryczne przekaźniki (maszyny elektromechaniczne) oraz pierwsze lampy elektronowe.
- Cechy: Narodziny cyfrowego przetwarzania danych (zastąpienie zapisu analogowego zerami i jedynkami). Maszyny budowane ściśle do celów wojskowych i kryptologicznych, programowane fizycznie (za pomocą kabli i przełączników) lub za pomocą taśm perforowanych.
- Przykłady: Z3 (Konrad Zuse), Atanasoff-Berry Computer (ABC), Harvard Mark I, Colossus Mark II, ENIAC.
-Program przechowywany w pamięci-
Era programu przechowywanego w pamięci
(przełom lat 40. i 50. XX wieku)
- Technologia: Wspólna pamięć dla danych i instrukcji (koncepcja von Neumanna z lat 1945–1946), lampy elektronowe, pierwsze seryjne obudowy mainframe.
- Cechy: Kluczowy przełom – komputery przestały być programowane fizycznie kablami, a programy zaczęto zapisywać bezpośrednio w ich pamięci. Pojawienie się maszyn na rynku komercyjnym i ich debiut w korporacjach, urzędach oraz laboratoriach.
- Przykłady: Manchester Baby (SSEM), Manchester Mark I, Ferranti Mark I, EDSAC, UNIVAC I.
-Od tranzystora do mikroprocesora-
Era tranzystorów i miniaturyzacji
(od końca lat 40. do lat 70. XX wieku)
- Technologia: Tranzystor (wynaleziony w 1947 roku), układy scalone na płytkach krzemowych oraz pierwszy jednoukładowy mikroprocesor.
- Cechy: Zastąpienie zawodnych i wielkich lamp elektronowych, co zapoczątkowało masową miniaturyzację. Wykładniczy wzrost mocy obliczeniowej napędzany przez prawo Moore’a (podwajanie liczby tranzystorów w układzie scalonym co około dwa lata).
- Przykłady: Układ Intel 4004 (pierwszy mikroprocesor komercyjny), wczesne komputery tranzystorowe i układy scalone nowej generacji.